कहिलेकाहीं खाना खाएलगत्तै किन भोक लाग्छ ? मीठो खानेकुरा देख्नासाथ किन हामीलाई भोक महसुस हुन्छ ? तनाव वा भयको बेला किन हामीलाई भोक लाग्दैन ? खासमा भोक के हो ?
जब हाम्रो शरीरलाई खानेकुराको कमी महसुस हुन्छ, पोषणको कमी महसुस हुन्छ, तब शरीरले खाना माग गर्छ । त्यसलाई हामी भोक लागेको भन्छौं ।
शरीर सञ्चालनका लागि विभिन्न हार्मोनको भूमिका भएजस्तै भोक लगाउने पनि विभिन्न हार्मोन हुन्छन्, जसले शरीरमा खानाको माग गरी खाना खुवाउने भूमिका निर्वाह गर्छन् । जसले गर्दा भोक लागेको महसुस हुने इन्डोक्रिनोलोजिस्ट डा. सविन चौलागाईं बताउँछन् ।
जब हाम्रो शरीरलाई खाना, पोषण र ऊर्जाको अभाव हुन थाल्छ, तब हामीलाई भोक महसुस हुन थाल्ने उनी बताउँछन् । ‘हामीले खाएको खानालाई पोषक तत्त्वमा परिणत गरेर शरीरले पचाएपछि हरेक अंगमा पुग्छ । जब अंगहरुमा पोषक तत्त्वको सञ्चार कम हुन थाल्छ तब पनि भोक लाग्छ,’ डा. चौलागाईं भन्छन् ।
खाना खाएको दुईदेखि तीन घण्टापछि आमाशयमा सञ्चय भएको खानेकुरा आन्द्रामा जान्छ र पेट खाली हुन्छ । यसरी पेट खाली भएपछि शरीरमा भएको हार्मोनले भोक लागेको सूचना मस्तिष्कमा पठाइदिएपछि भोक लागेको महसुस हुने चौलागाईं बताउँछन् ।
‘कुनै स्वास्थ्य समस्यामा भने शरीरलाई पोषक तत्त्वको कमी नभए पनि भोक लागेको महसुस हुन सक्छ,’ उनी भन्छन् ।
कुनै खानेकुरा देख्नासाथ किन भोक लाग्छ ?
खाना देख्नासाथ मात्र होइन कहिलेकाहीं त खानालाई सम्झेपछि पनि हामीलाई भोक लागेको महसुस हुन्छ । हाम्रो दिमागले खाना देख्नेबित्तिकै खानुपर्छ भन्ने कुरा सोचिहाल्छ । हामीले भोक मेटाउन मात्र होइन, स्वादको लागि पनि खाना खान्छौं त्यसैले खानालाई देखेपछि पाचन रस निस्किएर पाचन निस्कन्छ र पाचन प्रक्रिया सक्रिय भएर भोक लाग्ने चौलागाईं बताउँछन् ।
Discussion about this post