कसरी जोगिने फेसबुक एकाउन्ट ह्याक हुनबाट ? कसरी रिकभर गर्ने ?

एजेन्सी । हामी मानव भएपछि आफ्नो गोपनियता विशेष ख्याल गर्नु आवश्यक छ । घरमा सुत्दै गर्दा ढोका लगाउन बिर्सियो भने जो कोही भित्रै पसेर सामान चोरी गर्न सक्छ भनेझै इन्टरनेट प्रयोग गर्दा सुरक्षामा ध्यान दिइएन भने जो कोहीले पनि गोपनियता थाहा पाउन सक्छ र निजी विषय सार्वजनिक हुने खतरा हुन्छ ।

नेपालमा फेसुबकको दुरुपयोगको विषयलाई लिएर दैनिक जसो समाचार आइरहेका छन् । प्रयोगकर्ताले पनि आधारभूत सुरक्षामा ध्यान नदिदा बदनामीका साथै विभिन्न समस्याहरुको सामना गर्नुपर्ने हुन सक्छ । आज हामी फेसबुक खाता ह्याक हुनबाट कसरी जोगाउने ? भन्ने बारेमा जानकारी दिदै छौं ।

बलियो पासवर्डको प्रयोग गर्नुहोस्
पासवर्ड बलियो राख्नुहोस् किन कि पासवर्ड नै तपाईंको फेसबुक अकाउन्टको मुख्य सुरक्षा दिने माध्यम हो । ठाउँको नाम, आफ्नो मनपर्ने साथीको नाम, मनपर्ने जनावरको नाम लगायत प्रयोग नगर्नुहोस् । यस्ता पासवर्ड तपाईंको नजिकका ब्यक्तिले सजिलै अनुमान गर्न सक्छन् । यसका साथै स्पेसल क्यारेक्टरको प्रयोग गर्नुहोस जस्तै @#*! । साथै, तपाईको पासवर्ड प्रत्येक ६ महिनामा एक पटक फेसबुकको मात्र नभई सबै ठाउँमा परिवर्तन गर्नुहोस् ।

टु स्टेप भेरिफिकेशनको प्रयोग गर्नुहोस्
टु स्टेप भेरिफिकेशन फेसबुकद्वारा प्रदान गरिएको एक सुरक्षा सुविधा हो, र यसले तपाईलाई सुरक्षा कोड प्रदान गर्न प्रत्येक पटक तपाईको फेसबुक खातामा अपरिचित डिभाइसहरूबाट लगइन गर्दा कोड राख्नुपर्ने हुन्छ । लगइन अप्रुभल सक्रिय गर्न, एकाउन्ट सेटिंग्समा गएर लग इन अप्रुभल अन गर्नुहोस् ।

फेसुबक र गुगलको प्रयोग गर्दै गर्दा पासवर्ड ह्याक नहोस् भनेर आफ्ना युजरलाई दोहोरो सुरक्षा विधी अर्थात ‘टु स्टेप भेरिफिकेशन’को सुविधा उपलब्ध गराएको हो । कमै मात्र प्रयोगकर्ताले यो सुविधा प्रयोग गर्ने गरेका छन् । यो सुविधा धेरै प्रयोगकताले यस विषयमा जानकारी नै नराखेर या थाहा पाएपनि झन्झटिलो लागेर प्रयोग नगरेको पाइन्छ ।

फेसबुकमा हुने गरेका गतिविधीलाई गोप्य राख्न दोहोरो सुरक्षा विधि प्रयोग गर्नु जरुरी छ । प्रक्रियामा केही झन्झटिलो भएपनि यो फिचरको काम भनेको पासवर्ड सुरक्षित राख्नु हो । सो सुविधाको छनोटले फेसबुक एकाउण्ट ह्याक हुने सम्भावना न्युन भएर जान्छ । यदी कसैले पासवर्ड थाहा पाएर बदमासी गर्दैछ भने पनि कहाँ कुन ठाउँबाट कसले बदमासी गर्दैछ सजिलै थाहा पाउन सकिन्छ र थप नोक्सानी हुन नदिन तत्कालै सचेत बनाउने काम गर्दछ ।

फेसबुक एकाउण्टलाई मोबाइलसँग जोड्नुस्
फेसबुकलाई मोबाइल नम्बरसँग जोड्नु भयो भने मेरो फेसबुकको पासवर्ड यो हो चाहिन्छ ? भन्दै हिँडे पनि केही फरक पदैन । भन्न खोजिएको यो हो की फेसबुकको पासवर्ड दिएपनि अरु कसैले लगइन गर्न सक्दैनन् । फेसबुक लगइन गर्न पासवर्ड राखिसकेपछि मोबाइलमा प्राप्त हुने ६ अकंको ‘लगइन एप्रोभल्स कोड’ अनिवार्य हुन्छ । लगइन एप्रोभल कोर्डको प्रयोगपछि मात्रै फेसबुक खोल्न सकिन्छ ।

मोबाइलमा प्राप्त हुने कोडबिना फेसबुक लगइन गर्न त सकिदैन नै फेसबुक खोल्न कसैले प्रयास गरिरहेको रहेछ भन्ने जानकारी थाहा पाउन सकिन्छ र तुरन्तै नयाँ पासवर्ड परिवर्तन गरेर हुन सक्ने क्षतिलाई न्यूनीकरण गर्न मद्दत गर्दछ ।

स्पाम लिंक नखोल्नुहोस्
मेसेन्जरमा आउने सबै लिंकहरु नखोल्नुहोस् । आफ्नै विश्वास गरेको साथीहरुबाट पनि यस्ता स्पाम लिंकहरु आउने गर्छन् । लिंक खोल्नु अगाडी लिंक साथीले पठाएको हो वा होईन कस्तो लिंक हो भन्ने सबै बुझेर मात्र अगाडी बढ्नुहोस्, नत्र तपाईंको एकाउन्टको डाटा पनि असुरक्षित हुन सक्छ ।

एकाउन्ट ह्याक भए कसरी रिकभर गर्ने ?
सबैभन्दा पहिले https://www.facebook.com/hacked मा जानुस् । यहाँ एउटा बटम देखिन्छ जसमा लेखिएको हुन्छ, Your account has been Compromised ।

यसमा आफ्नो नाम, इमेल र तपाईंको एकाउन्टसित सम्बन्धित फोन नम्बरमध्ये कुनै एकको बारेमा जानकारी दिनुहोस् । त्यस पश्चात तपाईंले आफ्नो एकाउन्ट सर्च गर्नुपर्नेछ । त्यसपछि पासवर्ड फिर्ता लिने काम सुरु गर्नुपर्छ । त्यतिबेला खुल्ने पेजमा आफ्नो पुरानो पासवर्ड हालिदिनुस् ।

जब गलत पासवर्डको म्यासेज आउँछ, त्यसपछि रिसेट पासवर्डको विकल्प छनोट गर्नुस् । ह्याकरले पक्कै तपाईंको इमेल पनि फेरिदियो होला, त्यसैले त्यस इमेलमा आफ्नो बारे जानकारी माग्न सक्नुहुन्न ।

त्यसपछि तपाईंको अगाडिको स्क्रिनमा लेखिएको हुन्छ, No longer have access to these ? त्यसमा क्लीक गर्नुस् । अनि आफ्नो इमेल दिनुहोस् । जसमा फेसबुकबाट तपाईंलाई लिंक पठाइन्छ र तपाई आफ्नो पासवर्ड रिसेट गर्न सक्नुहुन्छ ।

तपाई स्क्रिनमा जे जे गर्न भनिएको हुन्छ, त्यहि गर्नुस् । २४ घन्टाभित्र तपाईंको पासवर्ड फिर्ता हुनेछ । नयाँ पासवर्ड राख्दा त्यसको शब्द, नम्बर र स्पेसन क्यारेक्टरमा ध्यान दिनुहोस्, ताकि कसैले अनुमान गर्न नसकुन् ।